93. డిజిటల్ విప్లవకారుడి డైరీ

కార్పొరేట్ రక్కసిని కూల్చాలంటూ
కార్డు గీకి అమెజాన్ పార్శిలు విప్పాడు!

విప్లవ నినాదాల ప్లకార్డులకి
సేమ్ డే డెలివరీ ప్రైమ్ ఆఫర్ వెతికాడు.

ప్రభుత్వ బస్సులో కుదుపులెక్కువని
ఏసీ క్యాబును బుక్ చేసి,
లొకేషన్ పిన్ తగిలించి,
ధర్నా చౌక్ వైపు దండయాత్ర సాగించాడు!

యాపిల్ లోగోపై వేలు నొక్కుతూ,
ఫోర్-కే రెసొల్యూషన్‌లో
పెట్టుబడిదారీ వర్గాల రక్తపిపాసను
ఇన్‌స్టా రీల్‌గా రీమిక్స్ చేసి వదిలాడు!

లైకులు లెక్కపెడుతూ
వ్యవస్థపై రగిలిపోయాడు.

నడిఎండలో గొంతు ఎండిపోతే,
పక్కనే తోపుడు బండివాడి కొబ్బరిబోండం వద్దనుకుని,
యాప్‌లో ఆర్డర్ చేసి,
గంటలో వచ్చే శీతల పానీయాన్ని
కస్టమ్స్ డిస్కౌంట్‌తో జుర్రుకున్నాడు!

అలసిన పాదాలకు విశ్రాంతినివ్వడానికి
ఓయో గదిలో మెత్తటి పరుపుపై వాలి,
వైఫై కనెక్ట్ చేసి,
ఈ నెల ఉద్యమ ఖర్చులన్నీ
క్రెడిట్ కార్డు స్టేట్‌మెంట్‌లో చెక్ చేసుకున్నాడు!

నశించాలి… నశించాలి…
పెట్టుబడిదారీ జులుం నశించాలి!

కానీ…

ప్రమోషన్ కోడ్ వర్తించాలి,
క్యాష్‌బ్యాక్ అకౌంట్లో పడాలి,
డేటా ప్యాక్ నిరంతరం నడవాలి!

ఉద్యమం ఒక ఈవెంట్…
వ్యవస్థే దానికి ఈవెంట్ మేనేజర్!

ఎవరిని ఎదిరించాలో తెలీక,
ఎవరిపై ఆధారపడ్డామో గుర్తించక,
వినియోగపు ఊబిలో కూరుకుపోయి,
గాల్లో విసిరిన పిడికిలి…

స్క్రీన్‌పై పడ్డ
ఇంకో వేలిముద్ర మాత్రమే!

92. రామో విగ్రహవాన్ ధర్మః

ఆకారమెత్తిన ధర్మమా… అడుగడుగునా ఒక పాఠమా!
మనుగడకు అర్థం తెలిపిన… మనీషివైన దైవమా!
నిప్పులోన కడిగినా… నీలమేఘ శ్యామమా
నిత్యసత్య భాతివై… నిలిచినావు రామమా!
***
ముడివేసిన బంధాల మురిపెం ఒకవైపు
మురిపించే సింహాసనపు మెరిపొక వైపు
తండ్రి మాట తలదాల్చి… త్యాగమే కిరీటమవగా
నీ నడకనే ఒక నడతగా… మలిచావులే ఒక చరిత్రగా!
నీ మాటకన్న మిన్న… లోకాన ఏమున్నది?
నీ బాటకన్న వెలుగు… ఈ జగతికి ఏమున్నది?
***
అధికారమంటే అది… అహంకారపు విందు కాదు
అర్థమన్న మాటకు… స్వార్థమే తోడు కాదు!
ప్రజాక్షేమమే పరమార్థమని… పాలనలో చూపావు
ఏకపత్నీ వ్రతమున… అనురాగానికే అర్థం మార్చావు!
హద్దులు దాటని ఆశ… ధర్మాన్ని వీడని శ్వాస
అదే కదా నీ జీవితం… మాకందరికీ సందేశం!
***
రామరాజ్యమంటే… రాజ్యాల గెలుపు కాదు
రామరాజ్యమంటే… మనసుల గెలుపు!
పురుషార్థాల సమాహారమై… పురుషోత్తముడివైన నీకు
కోటి గొంతుల ప్రణామం… ఈ రామ నవమి శుభవేళ!

[రచన: నవీన్ గార్ల]

91. నిశ్శబ్ద విస్ఫోటనం (The Silent Explosion)

నిన్నటి నీ నీడ… నేడు నీ తోడు రానంటోంది
నీవు పెంచుకున్న ప్రపంచం…
నిన్ను గుర్తుపట్టనంటోంది!
ఎదిగే కొద్దీ లోకం విస్తరిస్తుందని అనుకున్నావా?
కాదు… అడుగు పడే కొద్దీ
నీ పరిధి తరిగిపోతోందని గమనించవా?
మార్పు అనేది సహజం కాదు…
అది ఒక నిరంతర దగా!
***
పచ్చని బాల్యం పరిచిన తివాచీపై…
అజేయుడినన్న గర్వంతో నడిచావు
నీ ఆవేశమే ఒక ఆయుధమని,
నీ ఆలోచనే ఒక శాసనమని మురిసిపోయావు!
అప్పుడు నువ్వు పట్టిన పంతాలు…
గెలిచిన యుద్ధాలు…
ఒక అద్దంలాంటి అహంకారం ముక్కలైపోతే…
ఆ కిర్రుమనే శబ్దంలో
నీ అస్తిత్వం వెతుక్కుంటున్నావు.
ఏది నీది? ఏది శాశ్వతం?
నువ్వు గీసుకున్న సరిహద్దులు…
నువ్వు పోగేసుకున్న ఆస్తులు…
కాలం వేసే ఒక్క విసురుకు…
గాలిలో తేలే ఎండుటాకులు కావా?
***
నా కులం… నా భాష… నా నేల… నా అధికారం!
నా భూమి…నా ఇల్లు…నా మనుష్యులు
ఈ ‘నా’ అనే చిన్న అక్షరం వెనుక…
ఎంత పెద్ద అంధకారం?
లోకంలోని ప్రతి కష్టం నీదే అనుకున్నావు…
ప్రతి సమస్యకు నువ్వే పరిష్కారం అనుకున్నావు…
కానీ, కాలచక్రం గిర్రున తిరిగి నీ దగ్గరకు వచ్చేసరికి…
నీ నీడ కూడా నీ భారానికి సాయం రావడం లేదే!
మట్టిని ప్రేమించావు సరే…
కానీ ఆ మట్టిలో కలిసిపోయే సత్యాన్ని
మరిచిపోయి ఎంతటి మమకారాన్ని పెంచుకున్నావు?
****
దశాబ్దాలుగా నువ్వు కొలిచిన దైవం…
నీ కళ్ళ ముందే నీ కన్నీటిని దాటి వెళ్లిపోతుంటే…
రాత మార్చని ఆ విధిని చూసి విస్తుపోతున్నావా?
పూజలు, పునస్కారాలు…
మంత్రాల సాక్షిగా నువ్వు కోరిన వరాలు…
మౌనంగా మిగిలిపోయిన ఆ గర్భగుడిలో ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి!
దేవుడు లేడని అనలేవు…
ఉన్నాడని నిరూపించలేవు…
కానీ, అన్నీ కోల్పోయిన వేళ…
అనాథగా మిగిలిన వేళ…
మళ్ళీ అదే అదృశ్య శక్తి ముందు సాగిలపడటం తప్ప
ఈ నరుడికి వేరే గమ్యం ఏది? వేరే శరణ్యం ఏది?
****
ఓడిపోవడం అంటే అంతం కాదు… ‘నేను’ అనే భ్రమను వీడటం!
నిస్సహాయత అంటే చేతకానితనం కాదు… ప్రకృతి గొప్పతనాన్ని అంగీకరించడం!
మళ్ళీ ప్రార్థించు… కానీ వరం కోసం కాదు,
ఈ నిజాన్ని భరించే శక్తి కోసం!
మళ్ళీ వేడుకో… మార్పు కోసం కాదు,
ఈ మౌనంలో లీనమయ్యే శాంతి కోసం!

[రచన: నవీన్ గార్ల]

రెక్కల సాక్షిగా

1. ఒక అంతర్మధన ప్రవాహం
నా స్నేహితుడు పంపిన ఆ ఛాయాచిత్రం కేవలం రెండు పక్షుల ఉనికిని మాత్రమే కాదు, నా అంతరాత్మలో నిద్రాణమై ఉన్న అనేక ప్రశ్నలని ఒక్కసారిగా తట్టిలేపింది. ఆ ఇంటి వెనుక, ఆ చెట్టు కొమ్మపై సేదతీరుతున్న ఆ రెండు ధవళ వర్ణపు కొంగలు… ఈ సంక్లిష్టమైన మానవ ప్రపంచంలోకి దారి తప్పి వచ్చిన “శాంతి దూతలుగా” అనిపించాయి.
చుట్టూ ఎటు చూసినా కాంక్రీటు కట్టడాలు, మనిషి తన అహంకారంతో నిర్మించుకున్న అభేద్యమైన గోడలు! “ఇది నా ఇల్లు, ఇది నా ఆవరణ, ఈ గాలి నాది, ఈ నీడ నాది” అని భ్రమపడే “స్వార్థపూరితమైన మనుషుల” మధ్య, ఏ హక్కు పత్రాలు (Documents) లేని ఆ జీవులు ఎంత దర్జాగా, ఎంత నిర్భయంగా వాలాయో కదా!
దైవం సృష్టించిన వనరులన్నీ తనవేనని విర్రవీగే మనిషి నైజం ఎంత వికృతమైనది? నదులని బంధించి, అడవులని ఆక్రమించి, తోటి ప్రాణుల ఉనికిని కాలరాసి నిర్మించుకున్న ఈ నాగరికతని చూసి అవి లోలోపల నవ్వుకుంటున్నాయేమో!
అక్కడ… ఆ చెట్టు కొమ్మ మీద అవి కూర్చున్న తీరు చూస్తుంటే, నాకు ఆశ్చర్యం వేస్తోంది. కింద ఏమో… మాయమైపోతున్న నీటి వనరుల కోసం, కలుషితమైపోతున్న గాలి కోసం మనుషుల పాకులాట! పైన ఏమో… ఏ కల్మషం అంటని, ఏ లోభం ఎరుగని వాటి “నిర్లిప్తత” (Detachment)!
గూడు చెదిరిపోతుందన్న భయం లేదు, గుడ్డుని పాము తింటుందన్న బెంగ లేదు, రేపటి కోసం దాచుకోవాలన్న తాపత్రయం అసలే లేదు. ప్రకృతి విసిరే ప్రతి సవాలునీ చిరునవ్వుతో స్వీకరిస్తూ, బ్రతుకును ఒక “పోరాటం”లా కాకుండా, ఒక ప్రవాహంలా స్వీకరించే ఆ స్థితప్రజ్ఞత (Equanimity) వాటికి ఎక్కడి నుండి అబ్బింది?
మనమేమో… అన్నీ ఉన్నా అసంతృప్తితో రగిలిపోయే “అభాగ్యులం”.
అవేమో… ఏమీ లేకపోయినా అనంతమైన తృప్తితో జీవించే “యోగులు”.
ఆ రెండు పక్షులు అక్కడ వాలడం యాదృచ్ఛికం కావచ్చు… కానీ అవి నాకు కనిపిస్తున్న తీరు మాత్రం, ఈ స్వార్థ ప్రపంచానికి అవి విసురుతున్న ఒక “నిశ్శబ్ద సవాలు” (Silent Challenge) లా ఉంది.

2. అందని ఎత్తు – అల్పమైన ఉనికి
అవి రెక్కలు విప్పి గాలిలోకి లేచిన ఆ క్షణం… అది కేవలం ఒక జీవి ఒక చెట్టు నుండి మరొక చెట్టుకు మారిన స్థానచలనం కాదు; అది ఈ భూమి ఆకర్షణకు, మానవ నిర్మిత బంధాలకు విసిరిన ఒక “తిరస్కారం”! గురుత్వాకర్షణ శక్తి (Gravity) కేవలం శరీరాలనే లాగుతుంది, కానీ “మమకారం” అనే అదృశ్య శక్తి మనసుని లాగుతుంది. ఆ రెండింటినీ తెంచుకుని, శూన్యంలోకి దూసుకుపోయే ఆ తెగింపుని చూస్తే అసూయ వేస్తోంది.
అవి ఆకాశపు అంచుల్లోకి చేరేకొద్దీ… కింద మనం ప్రాణం కన్నా ఎక్కువగా ప్రేమించే ఈ ఇళ్లు, ఈ వీధులు, ఈ నగరాలు… క్రమంగా చిన్నవై, చివరాఖరికి మట్టిలో కలిసిన “అణువుల్లా” (atoms) మారిపోతాయి. మనం గర్వంగా చెప్పుకునే ఆస్తులు, ఆకాశహర్మ్యాలు, అంతస్తులు… ఆ ఎత్తు నుండి చూస్తే, తెల్ల కాగితం మీద పొరపాటున పడ్డ “సిరా చుక్కల” కన్నా అల్పంగా కనిపిస్తాయి కాబోలు!
మనిషి మనసు కూడా అంతే కదా… దగ్గరగా చూస్తే కొండంత సమస్యగా కనిపిస్తుంది, కానీ తాత్వికత అనే ఎత్తు నుండి చూస్తే అదే సమస్య గోరంతగా మారిపోతుంది. బహుశా, దేవుడు ఆ పక్షులకు ఆ దృష్టిని (Vision) వరంగా ఇచ్చాడేమో! మనం మన అహాన్ని తృప్తి పరచుకోవడానికి నిర్మించుకున్న ఈ కాంక్రీటు అడవిని చూసి, అవి జాలిగా నవ్వుకుంటూ మేఘాల్లోకి మాయమైపోతాయి.
వాటి ప్రయాణం… మనం ఊహకందని ఒక అద్భుత కావి్యం.
మనం వీసాలు, పాస్‌పోర్టులు, సరిహద్దుల గొడవల్లో చిక్కుకుని, కనీసం పక్క ఊరు దాటడానికి కూడా సాహసించని “స్థావర జీవులం”.
కానీ అవి?
ఒక్క రెక్కపాటులో… మనిషి కనీసం కలలో కూడా దర్శించలేని అద్భుత లోకాలను చుట్టివస్తాయి. ఆకాశాన్ని తాకే హిమాలయ శిఖరాలు, అగాధమైన లోయలు, మనిషి అడుగు పడని దట్టమైన అరణ్యాలు, ఖండాలను వేరు చేసే అనంతమైన మహా సముద్రాలు… వేటికీ వాటిని ఆపే దమ్ము లేదు. అవి దాటుకుంటూ పోయేది కేవలం భౌగోళిక సరిహద్దులను కాదు; మనిషి తన చుట్టూ తాను గీసుకున్న “సంకుచితత్వపు గీతలను”!
మనం “మ్యాపుల్లో” (Maps) గీతలు గీసుకుని, రంగులు పూసుకుని దేశాలని విభజించుకున్నాం. కానీ ఆ విహంగాల దృష్టిలో ఈ భూమండలమంతా ఒక్కటే ఇల్లు. “వసుధైక కుటుంబం” (The World is One Family) అనే వేద వాక్యానికి నిజమైన వారసులు అవి.
మనం కింద ఉండిపోయాం… లెక్కల్లో, కొలతల్లో, కుట్రల్లో కూరుకుపోయి!
అవి పైన విహరిస్తున్నాయి… స్వేచ్ఛలో, శూన్యంలో, పరమ సత్యంలో ఓలలాడుతూ!


3. అస్థిత్వం – అంతిమ సత్యం
నిజానికి, వాటి సంరక్షణకు ఈ లోకంలో ప్రత్యేక పరిస్థితులేమీ లేవు. వాటికోసం ఎవరూ చట్టాలు రాయలేదు, వాటి భద్రతకు ఎవరూ కోటలు కట్టలేదు. దైవం సకల జీవకోటికీ సమానంగా పంచిన వనరుల్ని, మనిషి తన బాహుబలంతో, బుద్ధిబలంతో కొల్లగొట్టి దోచుకుపోతున్నా… ఆ మిగిలిన శేషాలతోనే, ఆ “ఎంగిలి మెతుకులతోనే” సర్దుకుని బ్రతికేసే వాటి “సహనం” ముందు మన నాగరికత తలవంచుకోవాలి.
చెరువుల్ని పూడ్చి మనం ప్లాట్లు వేసుకున్నాం… అవి మురుగు కాలువల్లో నీళ్లు తాగుతున్నాయి. అడవుల్ని నరికి మనం పరిశ్రమలు కట్టాం… అవి విద్యుత్ తీగల మీద ప్రమాదకరంగా నిద్రపోతున్నాయి. మనం వాటి ఆవాసాలను ధ్వంసం చేస్తున్నా, అవి మనల్ని ద్వేషించడం లేదు, మనపై పగబట్టడం లేదు. కేవలం… “ఇదీ ఒక జీవితమేలే” అన్నట్లుగా, కాలంతో పాటు ప్రవహిస్తూ, దొరికిన దాంతోనే కడుపు నింపుకుని, రేపటి సూర్యోదయం కోసం ఎదురుచూసే ఆ “జీవన జిజీవిష” (The will to live) ఎంత అద్భుతమైనది?
బహుశా… ఆ పక్షులు మనకు నేర్పిస్తున్నది ఎగరడం గురించి మాత్రమే కాదు; “క్షమించడం” గురించి కూడా!
చివరగా నాకు అర్థమైంది ఒక్కటే…
మనం మట్టిలో మాణిక్యాల కోసం వెతికే “అజ్ఞానపు జ్ఞానులం”.
అవి మట్టిని కూడా ఆకాశంగా మార్చుకునే “జీవన గీతాలు”.
ఆ రెండు కొంగలు ఇప్పుడు నాకు కేవలం పక్షుల్లా కనిపించడం లేదు.
మనిషి కోల్పోయిన “మానవత్వానికి”,
ప్రకృతి కోరుకుంటున్న “సహజీవనానికి”,
శాశ్వతమైన “స్వేచ్ఛకు”…
రెక్కలు తొడిగిన “జీవన తత్వాలుగా” కనిపిస్తున్నాయి !!

(సమాప్తం)

[రచన: నవీన్ గార్ల]